Breathing Cycle - Serbian

 

Serbian flagReturn to other Serbian translations

 

With many thanks to to our Serbian friend, Velimir Kojic , for the translation of the KSL Breathing Cycle intoSerbian.

KSL CIKLUS HICA III, UKLJUČUJUĆI MODELE DISANJA

Pravilan način disanja je suštinski deo sistema vladanja nad samim sobom kod svakog streličara. Većina streličara zna manje o ispravnom metodu kontrole disanja nego o bilo kom drugom elementu veštine gadjanja iz luka. Zbog toga streličari koji su razvili razumevanje o sopstvenom disanju i njegovom uticaju na sveukupni učinak, kao i oni koji su sposobni da spoznaju sopstveno stanje, su oni koji, ukoliko su u svemu istovetni sa drugima, bivaju najuspešniji.

Budite svesni činjenice da u uznemirenoj svesti ne može da egzistira opušteno telo jednako kao što umireni duh ne opstaje u napetom telu.

Takodje imajte na umu da misli o problemima i napetosti utiču na puls, mišićnu napetost i učestalost disanja. Ove promene u mišićnoj tenziji i učestalosti disanja imaće negativan uticaj na koordinaciju pokreta (motoriku), sposobnost fokusiranja, težište tela i tajming, dakle kritične elemente streličarstva.

Iz ovoga sledi da pravilno disanje nije samo opuštajuće, ono potpomaže sveukupni učinak tako što omogućava veći dotok kiseonika u krv, snižavajući krvni pritisak i puls, a što sve dovodi do pada napetosti. Pravilno disanje takodje prenosi veću količinu energije mišićima i pomaže odstranjivanju produkata sagorevanja.

Sledi da je pravilno disanje osnovni faktor koncentracije. Kada je telo u potpunom mirovanju obično udišemo 12 do 15 puta u minuti, ali napetost može ove vrednosti i da udvostruči. Većina ljudi diše površinski, koristeći samo gornji deo pluća, što čini 1/6 kapaciteta. Ipak mi smo sposobni da savladamo tehniku disanja koja će nam omogućiti da dišemo dubje i sporije i mirnije, a pritom samo 5-6 puta u minuti. Kako bi ovo savladao streličar mora da nauči disanje dijafragmom, takodje poznato kao Zen disanje. Ovaj način disanja potrebno je upražnjavati svakodnevno, kao deo vežbi koncentracije i opuštanja, i to sve dok vam popuno ne udje u podsvest. Ovaj način disanja je detaljno objašnjen u knjizi Total Archery, a na Internetu možete o ovoj tehnici naći mnoštvo detalja.

DISANJE I KONTROLA DAHA ZA VREME CIKLUSA HICA

Mnoge teorije iznose različite stavove o ovom pitanju ali trener Lee iznosi dva metoda pravilnog disanja i kontrole daha koji su doveli do najboljih rezultata u njegovom 25-godišnjem trenerskom iskustvu. Pogledajte donji dijagram:

BreathingCycle

Prevod pojmova sa dijagrama:

  • Raising the bow-podizanje luka
  • Set up-priprema
  • Anchoring-sidrenje
  • Release-otpuštanje
  • In-udisaj
  • Out-izdah
  • Diaphragm breathing-disanje dijafragmom
  • Holdihg-zadržavanje
  • Drawing-povlačenje tetive
  • Loading/Transfer-opterečenje/prenos

Ova dva metoda su: Opcija 1 (bela isprekidana linija) koju pretežno koriste streličari u razvoju ali koja daje jednako dobre rezultate i kod veoma iskusnih streličara, i Opcija 2 (plava isprekidana linija) za iskusnije takmičare, od kojih se očekuje vrhunska tehnika.


OPCIJA 1

  1. Duboko i umirujuce udahnuti dijafragmom pre podizanja luka.
  2. U vreme foklusiranja na metu, u fazi izmedju Podizanja luka i Pripreme (Set up) jos jednom normalno udahnite, koristeci dijafragmu. Ovo ne samo da ce da vas umiri vec ce vam i spustiti teziste tela. Nadalje, ovo ce pomoci da povecate koncentraciju i oslobodice vas napetosti koja izaziva prebrzo povlacenje tetive.
  3. Dok povlacite tetivu (iz faze Pripreme) udahnite tako da ovaj uzdah bude deo faze povlacenja tetive, sto kod strelicara stvara prirodan osecaj vece snage.
  4. Od pocetka faze Opterecenja/Transfera do faze Zadrzavnja, kada zapocinjete nisanjenje, lagano i prirodno izdahnite 30-50% daha, cime cete omoguciti da se nisan prirodno smesti u zonu u koju ciljate.
  5. Od ovog trenutka dah morate zadrzati sve do otpustanja tetive, a izdahnuti prirodno za vreme Follow-through (Pracenja) faze.

Kada streličar uznapreduje i ovlada naprednom tehnikom ciklus disanja može biti izmenjen kao što sledi:


OPCIJA 2

  1. Udahnite dijafragmom duboko i umirujuce, i izdahnite pre podizanja luka.
  2. Dok podizete luk udahnite duboko i prirodno, koristeci tehniku disanja dijafragmom, koja dovodi do stvaranja prirodnog osecaja povecanja snage.
  3. Kada dostignete pun nateg, ali pre sidrenja, lagano i prirodno izdahnite 30-50% daha, a od ovog momenta dah zadrzite sve do otpustanja tetive, kada cete izdahnuti prirodno za vreme faze Follow through (Pracenje)

    Po izdisanju 30-50% preostali deo daha zadržavate primenjujući tzv.Valsalva manevar(*). Ovaj pokret stvara daleko stabilniji trup a time i jače telo. Takodje pogledajte Srazmeru pokreta kod KSL Ciklusa Hica, tačka 9, kao i Tehniku streličarstva na drugim mestima na ovom veb sajtu.


Napomena

Većina vrhunskih streličara, uključujući i neke Korejske, koriste opciju 2 uz odredjene varijacije. Bez obzira na ovo, trener Lee smatra da Opcija 1 Ciklusa disanja donosi mnoge prednosti čak i takmičarima internacionalnog ranga. Korišćenje inicijalnog uzdaha prilikom podizanja luka dovodi do smirenja streličara u njegovom sopstvenom ritmu, a povećava mu sposobnost fokusiranja. No bez obzira koji metod koristili, Valsalva manvar je neophodno primeniti. Na kraju ipak svako od vas mora sam da ustanovi koja je tehnika disanja za njega najbolja.

(*) VALSALVA MANEVAR

Valsalva manevar možemo opisati kao stvaranje osećaja naduvenosti abdomena (stomačnih mišića).

Svi mi koristimo prirodnu sposobnost tela da povećamo snagu podsvesno upražnjavajući Valsalva manevar. Kako bih objasnio ovaj manevar primeniću analogiju sa upotrebom ključa kojim pokušavate da odvijete tvrdoglavo zategnutu maticu na nekom šrafu. Kada prvi put pokušate, pa ne uspete, a pritom ste upotrebili razumnu snagu, drugi put ćete povećati intenzitet, povlačeći ključ punom snagom. Pokušajte ovo i primetićete da uz generisanje snage, bez naročitog razmišljanja i svesne volje, zadržavate dah i stežete abdomen 3-4 sekunde. Ovaj osećaj je potrebno stvoriti kada dolazite u fazu Sidrenja, a nastavlja se sve do posle otpuštanja.

Primedba:

Ovakvim manevrom krvni pritisak u kratkom vremenu poraste za 100 podeoka pa je jasno da ovo predstavlja opasnost kod starijih osoba od potencijalnog izliva krvi u mozak, a može da šteti i mladjim sportistima.


KSL Logo
2005- KSL International Archery - All rights reserved